Duże drzewo rosnące w ogrodzie przez wiele lat może być jego największą ozdobą, dawać cień i osłaniać dom przed wiatrem. Z czasem sytuacja może się jednak zmienić. Korona zaczyna sięgać nad dach, konary zbliżają się do przewodów, pień pochyla się w stronę ogrodzenia albo system korzeniowy zostaje osłabiony podczas prac ziemnych. Wtedy pojawia się pytanie, czy drzewo wystarczy przyciąć, czy konieczne będzie jego całkowite usunięcie.
Samo ścięcie drzewa stojącego na otwartej przestrzeni i wycinka drzewa znajdującego się dwa metry od domu to dwa zupełnie różne zadania. W drugim przypadku nie można po prostu wykonać cięcia u podstawy i pozwolić, aby całe drzewo upadło. Kilkusetkilogramowy pień albo ciężki konar może zniszczyć dach, samochód, ogrodzenie, altanę czy instalację znajdującą się na działce.
Jeszcze większej ostrożności wymaga sąsiedztwo napowietrznej linii energetycznej. Kontakt drzewa, gałęzi, używanego sprzętu czy człowieka z przewodami może prowadzić do porażenia prądem. W takich warunkach najważniejsze nie jest więc tempo pracy, lecz jej właściwe zaplanowanie.
Wycinka drzewa w warunkach kolizyjnych zazwyczaj wygląda zupełnie inaczej niż tradycyjne ścinanie wykonywane w lesie lub na dużej, niezabudowanej działce. Drzewo często rozbiera się stopniowo, fragment po fragmencie. Zanim pilarka zostanie uruchomiona, trzeba dokładnie przeanalizować otoczenie, wyznaczyć strefę pracy i ustalić, w jaki sposób kolejne części korony oraz pnia znajdą się bezpiecznie na ziemi.
Duże, osłabione lub niewłaściwie pielęgnowane drzewa mogą podczas wichury stać się zagrożeniem dla domu podobnie jak uszkodzony dach czy źle zabezpieczone elementy konstrukcyjne.
Kiedy drzewo staje się trudne do wycięcia i jak przygotowuje się teren?
O stopniu trudności wycinki nie decyduje wyłącznie wysokość drzewa. Czasami kilkunastometrowe drzewo stojące na środku dużej działki można usunąć łatwiej niż znacznie niższy okaz rosnący pomiędzy domem, garażem i ogrodzeniem. Kluczowa jest przede wszystkim przestrzeń dostępna wokół pnia oraz to, co znajduje się w zasięgu korony.
Za drzewa problematyczne można uznać między innymi egzemplarze znajdujące się bezpośrednio przy elewacji, z konarami przewieszonymi nad dachem albo tarasem. Trudność wzrasta również w przypadku drzewa stojącego przy granicy działki, gdzie po jednej stronie znajduje się ogrodzenie, a po drugiej zabudowania sąsiada. W takim miejscu margines błędu jest bardzo niewielki.
Znaczenie ma również stan samego drzewa. Zdrowy pień i przewidywalna struktura korony pozwalają łatwiej zaplanować sposób cięcia. Martwe, spróchniałe lub pęknięte drzewo może zachowywać się inaczej. Konar może złamać się podczas pracy, a osłabiony fragment pnia nie zawsze wytrzymuje obciążenia, które dla zdrowego drzewa nie stanowiłyby problemu.
Dlatego przed rozpoczęciem pracy należy obejrzeć pień, główne rozwidlenia i koronę. Niepokojącymi sygnałami są duże pęknięcia, rozległe ubytki drewna, martwe konary, próchnica, owocniki grzybów, ślady wcześniejszych złamań oraz mocne pochylenie drzewa. Trzeba również ocenić otoczenie podstawy pnia. Wykopy, podcinanie korzeni podczas budowy podjazdu czy niedawne roboty ziemne mogą wpływać na stabilność całego drzewa.
Osobnym problemem są drzewa uszkodzone podczas burzy. Złamany konar może pozostać zawieszony wysoko w koronie, a częściowo wyrwane drzewo może opierać się o sąsiednie drzewa, dach lub przewody. Takiej sytuacji nie należy oceniać wyłącznie na podstawie tego, że pień nadal stoi. Wewnętrzne naprężenia mogą sprawić, że podczas pierwszego cięcia poszczególne części drzewa zaczną przemieszczać się w trudny do przewidzenia sposób.
Przed wycinką trzeba również sprawdzić kwestie formalne. W zależności od gatunku, rozmiaru drzewa, charakteru nieruchomości i przyczyny usunięcia może być wymagane zgłoszenie zamiaru wycinki lub odpowiednie zezwolenie. Zasady te mogą się zmieniać, dlatego przed rozpoczęciem prac warto zweryfikować aktualne wymagania we właściwym urzędzie gminy lub miasta. Osobnej uwagi wymaga obecność ptasich gniazd, dziupli i chronionych gatunków zwierząt.
Jeżeli formalności zostały wyjaśnione, można przejść do organizacji terenu. W przypadku trudnej wycinki przygotowanie posesji jest częścią całej operacji, a nie jedynie kwestią wygody ekipy. Trzeba zapewnić możliwość dojścia do pnia, miejsce do odkładania gałęzi oraz odpowiedni dojazd i przestrzeń do jego ustawienia.
Przed rozpoczęciem prac warto zwrócić uwagę na następujące zasady:
- usuń samochody z bezpośredniego otoczenia drzewa – pojazd stojący kilka metrów od pnia może znaleźć się w zasięgu spadającego lub opuszczanego konaru;
- schowaj meble ogrodowe, grille, donice i inne ruchome wyposażenie – pozwala to zwiększyć wolną przestrzeń potrzebną podczas pracy;
- zabezpiecz dostęp dzieci i zwierząt – obszar wycinki powinien być niedostępny dla osób, które nie biorą udziału w realizacji;
- poinformuj wykonawcę o instalacjach znajdujących się pod ziemią – szczególne znaczenie mają studzienki, szambo, przydomowa oczyszczalnia, przewody i system nawadniania, ponieważ w tych miejscach nie zawsze można bezpiecznie ustawić cięższy sprzęt lub podpory;
- sprawdź szerokość bramy i drogę dojazdową – podnośnik, rębak czy pojazd przeznaczony do wywozu drewna muszą najpierw dostać się na posesję;
- usuń przeszkody znajdujące się pod koroną – każda dodatkowa rzecz ogranicza miejsce, w którym można bezpiecznie odłożyć lub opuścić fragment drzewa;
- uprzedź sąsiadów, jeżeli prace będą odbywać się przy granicy działki – ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy korona przechodzi nad ogrodzeniem lub sąsiednią posesją;
- nie planuj w tym samym czasie innych robót – praca ekipy budowlanej, dostawa materiałów czy koszenie terenu nie powinny odbywać się wewnątrz strefy wycinki;
- zwróć uwagę na przewody energetyczne i telekomunikacyjne – ich położenie trzeba uwzględnić jeszcze przed ustaleniem sposobu cięcia;
- nie próbuj samodzielnie odcinać gałęzi, które wrosły w linię energetyczną lub znajdują się bezpośrednio przy przewodach – taka sytuacja wymaga zgłoszenia do właściwego operatora sieci i ustalenia bezpiecznego sposobu postępowania;
- ustal wcześniej, co stanie się ze ściętym materiałem – pień może zostać pocięty, gałęzie rozdrobnione, a drewno pozostawione właścicielowi albo wywiezione;
- pozostaw decyzję o sposobie zrzucania lub opuszczania gałęzi wykonawcy – element wyglądający z ziemi na niewielki może po odcięciu ważyć kilkadziesiąt kilogramów.
Szczególnie poważnie należy traktować sąsiedztwo infrastruktury energetycznej. Jeżeli gałęzie już znajdują się między przewodami albo ich dotykają, właściciel posesji nie powinien próbować rozwiązać problemu za pomocą pilarki na wysięgniku czy drabiny. Operatorzy sieci wskazują, że takie przypadki należy zgłaszać, ponieważ samodzielne przycinanie może grozić porażeniem prądem.
Przy budynku problem wygląda inaczej, ale również wymaga dużej precyzji. Konar znajdujący się nad dachem nie może po prostu swobodnie spaść. Nawet jeśli nie przebije konstrukcji, może połamać dachówki, uszkodzić rynnę, świetlik, antenę albo instalację fotowoltaiczną. Ciężki fragment drzewa spadający na ogrodzenie również może spowodować szkody znacznie przewyższające koszt profesjonalnego wykonania wycinki.
Właśnie dlatego na niewielkich działkach najważniejsze staje się kontrolowanie każdego etapu pracy. Zamiast zastanawiać się, w którą stronę przewrócić całe drzewo, planuje się sposób stopniowego zmniejszania jego korony i wysokości.
W praktyce najwięcej problemów pojawia się wtedy, gdy właściciel posesji próbuje potraktować skomplikowaną wycinkę jak zwykłe ścinanie drzewa. Przy domu, liniach energetycznych czy kosztownym ogrodzeniu znacznie ważniejsza od szybkości jest możliwość pełnej kontroli nad przemieszczaniem się kolejnych fragmentów korony.
Przed zleceniem pracy dobrze jest więc przesłać wykonawcy kilka zdjęć wykonanych z różnych stron. Powinny pokazywać całe drzewo, jego pień, koronę, budynek, ogrodzenie, ewentualne przewody oraz drogę dojazdową. Na ich podstawie można wstępnie ocenić, czy możliwe będzie zastosowanie podnośnika i jakiego rodzaju organizacji będzie wymagała realizacja.
Usługi związane z wycinką świadczy między innymi Kalemba.pl. Firma wykonuje prace przy drzewach znajdujących się w warunkach kolizyjnych, między innymi przy budynkach, nad dachami, przy ogrodzeniach oraz w sąsiedztwie linii energetycznych i telefonicznych. Wykorzystywany podnośnik umożliwia stopniowe docieranie do kolejnych części korony, a w trudniejszych miejscach odcinane elementy mogą być kontrolowanie opuszczane.
Kalemba realizuje tego rodzaju prace między innymi w rejonie Wielunia, Pajęczna, Działoszyna, Sieradza, Złoczewa, Wieruszowa, Praszki, Kępna i Sycowa. Przy nietypowej posesji warto jeszcze przed wyceną przekazać informacje o szerokości wjazdu, rodzaju podłoża, wysokości drzewa i przeszkodach znajdujących się wokół niego. Pozwala to dobrać sposób pracy do rzeczywistych warunków zamiast podejmować takie decyzje dopiero po przyjeździe na miejsce.
Bezpieczna wycinka przy budynku nie polega więc wyłącznie na umiejętnym posługiwaniu się pilarką. To cały proces obejmujący ocenę drzewa, zabezpieczenie otoczenia, dobór właściwego dostępu do korony, kontrolowane usuwanie poszczególnych części oraz właściwą organizację przestrzeni na ziemi. Im więcej obiektów znajduje się wokół drzewa, tym większe znaczenie ma przygotowanie każdego z tych etapów.
